Javna slušanja postala su standardna praksa u Parlamentu Srbije


Narodna skupština Republike Srbije

Uvođenje javnih slušanja u skupštinsku proceduru predstavlja značajan razvoj događaja u parlamentarnoj reformi poslednjih godina u Srbiji. Ovaj mehanizam ima za cilj da pruži podršku zakonodavnoj i nadzornoj ulozi Narodne skupštine. On doprinosi delotvornjem zakonodavnom procesu, preispitivanju novih zakonodavnih inicijativa kao i praktičnih i stručnih pitanja koja mogu da proisteknu iz predloženih odredbi. Nakon što se neka politika usvoji, javna slušanja mogu da se koriste za vršenje nadzora nad sprovođenjem kao i za postavljanje pitanja nadležnima za nesprovođenje.

Javna slušanja pružaju priliku poslanicima da iskoriste najšire izvore informacija, od akademskih ustanova do zainteresovanih građana i građana na koje se konkretno pitanje odnosi, i da na taj način unapređuju kreiranje i sprovođenje politike u ime izbornog tela.

Naglasci

  • Zakon o Narodnoj skupštini (2010) i novi Poslovnik o radu Narodne skupštine (Član 83 i 84) postavljaju pravni okvir za organizovanje javnih slušanja
  • Član 83 Poslovnika o radu NS: "Radi pribavljanja informacija, odnosno stručnih mišljenja o predlogu akta koji je u skupštinskoj proceduri, razjašnjenja pojedinih rešenja iz predloženog ili važećeg akta, razjašnjenja pitanja značajnih za pripremu predloga akta ili drugog pitanja koje je u nadležnosti odbora, kao i radi praćenja sprovođenja i primene zakona, odnosno ostvarivanja kontrolne funkcije Narodne skupštine, odbori mogu da organizuju javna slušanja.“.
  • UNDP pruža podršku za više od 60 parlamenata širom sveta

UNDP pruža kontinuiranu podršku razvoju Narodne skupštine u Srbiji počev od 2004. Inicijalno, naglasak saradnje između UNDP i Skupštine Srbije je bio na programu društvene uključenosti i smanjenja siromaštva, što je dovelo do osnivanja poslaničke grupe i stručne službe za aktivno bavljenje ovim pitanjima. Instrument koji je korišćen tokom rada u ovoj oblasti je bio učešće civilnog društva i njegova uključenost u proces odlučivanja Skupštine. Javna slušanja su po prvi put uvedena u to vreme, kao neformalni mehanizam, putem koga se čuo glas civilnog društva u Skupštini. Postepeno, ovi napori su prošireni i na druge oblasti i obuhvatile su funkcionisanje parlamenta kao institucije, sa naglasakom na jačanje njegove nadzorne uloge. U okviru ove inicijative, UNDP je podržao institucionalizaciju javnih slušanja i njihovu primenu kao redovnog parlamentarnog mehanizma. 

Nakon napora koji su doveli do uvođenja promena u pravni sistem Srbije i skupštinsku proceduru, UNDP trenutno pruža podršku Narodnoj skupštini Srbije za jačanje nadzorne uloge i transparentnosti. Ova inicijativa ima za cilj da poslanicima omogući lakši pristup informacijama o javnim rashodima prilikom vršenja finansijskog nadzora. Osim toga, ova inicijativa će obezbediti podršku savetodavnim stručnim službama Skupštine u vršenju mehanizama nadzora kao što je javno slušanje. Inicijativa će između ostalog pilotirati instrumente informisanja na terenu sa ciljem promovisanja pristupa nacionalnoj i lokalnim skupštinama i sa ciljem povećanja transparentnosti u njihovom radu.

UNDP ima mrežu od 166 nacionalnih kancelarija i ima uspostavljen status ne-političke agencije koja osigurava snažan okvir za parlamentarne programe koje realizuje UNDP. Globalni strateški plan UNDP-a za period 2008-2013 naglašava značaj predstavnika institucija na nacionalnom, regionalnom i lokalnom nivou i potrebu jačanja mehanizama kojima se odgovara na potrebe i mehanizama odgovornosti. UNDP kontinuirano pruža podršku za više od 60 nacionalnih parlamenata u svetu sa osnovnim cijem jačanja učešća javnosti radi postizanja delotvornog humanog razvoja.